หนองบัวลำภู จังหวัดหนึ่งทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบนของประเทศไทย เมืองโบราณที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานถึง 900 กว่าปี ตั้งอยู่บนที่ราบสูงระหว่างหุบเขา โอบล้อมด้วยเทือกเขาภูพานจากทิศเหนือจดทิศใต้ เดิมเคยเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุดรธานี ในอดีตเคยเป็นดินแดนที่ขึ้นต่อกรุงศรีสัตตนาคนหุต มีชื่อว่า เมืองหนองบัวลุ่มภู

คำขวัญจังหวัดหนองบัวลำภู

ศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช อุทยานแห่งชาติภูเก้า – ภูพานคำ แผ่นดินธรรมหลวงปู่ขาว เด่นสกาวถ้ำเอราวัณ นครเขื่อนขันธ์กาบแก้วบัวบาน

สัญลักษณ์ประจำจังหวัดหนองบัวลำภู

ต้นพะยูง (Dalbergiacochinchinensis) เป็นต้นไม้ประจำจังหวัด

ดอกบัวหลวง (Nymphaea lotus) เป็นดอกไม้ประจำจังหวัด

อาณาเขตโดยรอบจังหวัดหนองบัวลำภู

ทิศเหนือ                ติดกับจังหวัดอุดรธานี

ทิศตะวันออก       ติดกับจังหวัดอุดรธานี

ทิศตะวันตก          ติดกับจังหวัดเลย

ทิศใต้                      ติดกับจังหวัดขอนแก่น

รวมภาพจ.หนองบัวลำภู

การแบ่งพื้นที่การปกครอง
แบ่งพื้นที่ออกเป็น 6 อำเภอ ประกอบด้วย
1. เมืองหนองบัวลำภู      4. นากลาง
2. โนนสัง                         5. สุวรรณคูหา
3. ศรีบุญเรือง                  6. นาวัง

แผนที่จังหวัดหนองบัวลำภู

แผนที่จ.หนองบัวลำภู

เรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของจังหวัดหนองบัวลำภู

หนองบัวลำภู ในอดีตเรียกว่า นครเขื่อนขันธ์กาบแก้วบัวบาน ตามตำนานพระวอ และพระตา ผู้สร้างเมืองหนองบัวลำภูได้สร้างกำแพงเมืองหินบริเวณเชิงเขาบนภูพานคำ เส้นทางหน้าด่านใกล้กับบริเวณน้ำตกเฒ่าโต้ เพื่อป้องกันข้าศึกจากทางเวียงจันทน์

ต่อมาในปี พ.ศ. 2310 พระเจ้าสิริบุญสารแห่งเมืองเวียงจันทน์ ได้ส่งกองทัพมาปราบปราม จนเกิดการต่อสู้กันบริเวณช่องน้ำจั่น หรือน้ำตกเฒ่าโต้ในปัจจุบัน โดยได้สู้รบกันจนสามปีก็ยังไม่มีใดฝ่ายแพ้ชนะ ทางฝ่ายเมืองเวียงจันทน์จึงขอกองทัพพม่ามาช่วยเหลือจนสามารถตีเมืองนครเขื่อนขันธ์ฯ ได้ พระวอ และพระตาจึงได้อพยพผู้คนหนีไปพึ่งบารมีพระเจ้าองค์หลวงไชยกุมาร แห่งอาณาจักรล้านช้างจำปาสัก

ในปี พ.ศ.2321 สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชได้โปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยาจักรียกกองทัพมาช่วยและสามารถเข้าตีเมืองเวียงจันทน์ได้ ครั้งนั้นได้ได้อัญเชิญพระแก้วมรกตซึ่งพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชนำออกไปจากเมืองเชียงใหม่ จากนั้นเมืองนครเขื่อนขันธ์ฯ ก็ได้ตกเป็นเมืองขึ้นของไทย จนต่อมาในปี พ.ศ. 2449 ได้เปลี่ยนชื่อเมืองกมุทธาสัย เป็น เมืองหนองบัวลำภู ถูกลดฐานะเป็นอำเภอหนองบัวลำภู ขึ้นกับจังหวัดอุดรธานี ซึ่งมีพระวิจารณ์กมุธกิจเป็นนายอำเภอคนแรก จนกระทั่งได้ยกระดับเป็นจังหวัดหนองบัวลำภูเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2536

สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจจังหวัดหนองบัวลำภู
วัดถ้ำกลองเพล สุสานหอย 150 ล้านปี ถ้ำเอราวัณ โนนวัดป่า ศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช
ถ้ำสุวรรณคูหา แหล่งโบราณคดีภูผายา แหล่งโบราณคดีบ้านกุดคอเมย และบ้านกุดกวางสร้อย กลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่ ศูนย์หัตถกรรมปั้นหม้อบ้านโค้งสวรรค์
ศาลหลักเมืองพระวอ พระตา วัดสันติธรรมบรรพต สิมไม้วัดเจริญทรงธรรม ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดหนองบัวลำภู ถ้ำผาเจาะ
วนอุทยานน้ำตกเฒ่าโต้ ถ้ำผาเวียง พระธาตุเมืองพิณ ศูนย์พัฒนาอาชีพวัดสว่างศิลา พิพิธภัณฑ์หอยหินโบราณ
พิพิธภัณฑ์หลวงปู่หลอด ปโมทิโต จุดชมวิวช่องเขาขาด วนอุทยานภูผาแดง หนองบัว หาดโนนยาว
ผาสามยอด พิพิธภัณฑ์อัฐบริขาร หลวงปู่ขาว อนาลโย ภูหินลาดช่อฟ้า จุดชมวิวบริเวณอ่างเก็บน้ำห้วยลาดถั่ว พิพิธภัณฑ์หุ่นขี้ผึ้งหลวงปู่ขาว อนาลโย
หอพระบางวัดมหาชัย พีซี แรนซ์ คาวบอยทาวน์ อุทยานแห่งชาติภูเก้า – ภูพานคำ วัดศรีคูณเมือง วัดพระพุทธบาทภูเก้า
หมู่บ้านหัตถกรรมจักสานกระติบข้าวต้นคล้า พระธาตุหาญเทาว์ วนอุทยานบัวบาน ภูผายา ภูพานคำ