สุรินทร์ หนึ่งในจังหวัดชายแดนอีสานตอนล่าง หรือที่เรียกว่า “อีสานใต้” เต็มไปด้วยเรื่องราวประวัติศาสตร์ โดยเฉพาะวัฒนธรรมขอมโบราณผสมผสานกับวัฒนธรรมไทยแดนอีสาน จนมีเอกลักษณ์โดดเด่น เป็นจังหวัดหนึ่งเดียวของประเทศไทยที่มีชื่อเสียงด้านการเลี้ยงช้าง จนได้ชื่อว่าเมือง “สุรินทร์ถิ่นช้างใหญ่”

คำขวัญจังหวัดสุรินทร์

ถิ่นช้างใหญ่ ผ้าไหมงาม ปะคำสวย ร่ำรวยปราสาท ผักกาดหวาน ข้าวสารหอม งามพร้อมวัฒนธรรม

สัญลักษณ์ประจำจังหวัดสุรินทร์

ต้นกันเกรา (Fagraeafragrans) เป็นต้นไม้ประจำจังหวัด

ดอกกันเกรา (Cochlospermumregium) เป็นดอกไม้ประจำจังหวัด

อาณาเขตโดยรอบจังหวัดสุรินทร์

ทิศเหนือ                ติดกับจังหวัดร้อยเอ็ด และจังหวัดมหาสารคาม

ทิศใต้                    ติดกับประเทศกัมพูชา

ทิศตะวันออก       ติดกับจังหวัดศรีสะเกษ

ทิศตะวันตก          ติดกับจังหวัดบุรีรัมย์

รวมภาพจ.สุรินทร์

การแบ่งพื้นที่การปกครอง

แบ่งพื้นที่ออกเป็น 17 อำเภอ ประกอบด้วย
1. เมืองสุรินทร์          10. สังขะ
2. ชุมพลบุรี              11. ลำดวน
3. ท่าตูม                   12. สำโรงทาบ
4. จอมพระ               13. บัวเชด
5. ปราสาท               14. พนมดงรัก
6. กาบเชิง               15. ศรีณรงค์
7. รัตนบุรี                 16. เขวาสินรินทร์
8. สนม                     17. โนนนารายณ์
9. ศีขรภูมิ

แผนที่จังหวัดสุรินทร์

แผนที่จ.สุรินทร์

เรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของจังหวัดสุรินทร์

จากหลักฐานทางโบราณคดีที่พบภาชนะดินเผา ยุคก่อนประวัติศาสตร์ และพบแหล่งชุมชนโบราณหลายแห่ง แสดงว่าพื้นที่จังหวัดสุรินทร์มีผู้คนอาศัยมาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ชุมชนเหล่านี้มีการขยายตัวทั้งทางเศรษฐกิจและทางการเมืองขยายเป็นชุมชนเมือง เป็นรัฐยุคต้นประวัติศาสตร์ รวมกันขึ้นเป็นอาณาจักรเจนละ หรืออีสานปุระ มีหลักฐานแสดงความเจริญหลายอย่าง เช่น การถลุงเหล็ก การทำเกลือ ปลูกข้าว การขุดคูกักเก็บน้ำเพื่อการเกษตรและความปลอดภัย

เมืองสุรินทร์ เป็นเมืองเก่าแก่มีประวัติความเป็นมายาวนาน มีวัฒนธรรมสืบทอดมาตั้งแต่สมัยโบราณจนถึงสมัยปัจจุบัน สิ่งที่ปรากฏหลักฐานบ่งบอกชัดเจน ได้แก่ คูเมือง 3 ชั้น มีเนินดินเป็นกำแพง สันนิษฐานว่าเคยเป็นเมืองหน้าด่านของอาณาจักรขอมโบราณ เขมรเป็นชนพื้นเมืองที่อพยพเข้ามาอยู่ในสมัยอาณาจักรขอมรุ่งเรือง ราวพุทธศตวรรษที่ 16-18 เป็นต้นมา ภายหลังได้ผสมกลมกลืนกับชาวส่วยซึ่งเป็นคนพื้นเมืองเดิมและได้ชื่ออีกชื่อหนึ่งว่า พวกเขมรป่าดง (ข่า – เขมร)

ในสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี ได้แพร่ขยายอิทธิพลทางการเมืองเข้ามาแถบนี้ สมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อัมรินทร์จึงโปรดเกล้าแต่งตั้งบรรดาหัวหน้าชาวส่วยให้มีฐานันดรศักดิ์คือ ตากะจะ เป็น หลวงแก้วสุวรรณ, เชียงขัน เป็น หลวงปราบ, เชียงฆะ เป็น หลวงเพชร, เชียงปุม เป็น หลวงสุรินทรภักดี, เชียงลี เป็น หลวงศรีนครเตา, เชียงไชย เป็น ขุนไชยสุริยงค์ กลับไปปกครองคนในหมู่บ้านของตน โดยอยู่ในอำนาจของกรุงศรีอยุธยาขึ้นตรงต่อเมืองพิมาย

จนกระทั่งปี พ.ศ. 2306 หลวงสุรินทรภักดี หรือเชียงปุม หัวหน้าหมู่บ้านเมืองทีขอให้เจ้าเมืองพิมาย กราบบังคมทูลขอพระกรุณาโปรดเกล้าฯ จากสมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อัมรินทร์ ย้ายหมู่บ้านจากบ้านเมืองที มาตั้งอยู่บริเวณบ้านคูประทาย บริเวณซึ่งเป็นที่ตั้งเมืองสุรินทร์ในปัจจุบันนี้ เนื่องจากเป็นบริเวณที่มีชัยภูมิเหมาะสมแก่การประกอบอาชีพและตั้งเป็นที่อยู่อาศัย

หลวงสุรินทร์ภักดี กระทำความดีความชอบเป็นที่โปรดปรานสมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อัมรินทร์ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ยกบ้านคูประทาย เป็นเมืองประทายสมันต์ และเลื่อนบรรดาศักดิ์หลวงสุรินทรภักดี เป็นพระสุรินทรภักดีศรีณรงค์จางวาง ให้เป็นเจ้าเมืองปกครอง ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2329 รัชกาลที่ 1 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนชื่อ “เมืองประทายสมันต์” เป็น “เมืองสุรินทร์” ตามสร้อยบรรดาศักดิ์ของเจ้าเมือง

เมืองสุรินทร์ มีเจ้าเมืองปกครองสืบเชื้อสายกันมารวม 11 คน จนถึงปี พ.ศ. 2451 ได้มีการปรับปรุงระบบบริหารราชการแผ่นดินเป็นแบบเทศาภิบาลส่วนกลาง และได้แต่งตั้งพระกรุงศรีบุรีรักษ์ (สุม สุมานนท์) มาดำรงตำแหน่งเป็นข้าหลวงประจำจังหวัดหรือผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นคนแรก

สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจของจังหวัดสุรินทร์
ศูนย์คชศึกษาสุรินทร์ ปราสาทหินบ้านพลวง วัดบูรพาราม อ่างเก็บน้ำห้วยเสนง โบราณสถานกลุ่มปราสาทตาเมือน
ศาลหลักเมืองสุรินทร์ อนุสาวรีย์พระยาสุรินทรภักดีศรีณรงค์จางวาง (ปุม) ปราสาทศีขรภูมิ สะรัน วอเตอร์ปาร์ค หมู่บ้านทอผ้าไหมบ้านท่าสว่าง
วนอุทยานพนมสวาย วัดศาลาลอย พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุรินทร์ หมู่บ้านจักสานบ้านบุทม วัดหนองบัว
ปราสาทตะเปียงเตีย วนอุทยานป่าสนหนองคู วังทะลุ ปราสาทจอมพระ ปราสาทตาเมือนธม
หมู่บ้านทอผ้าไหมบ้านจันรม ปราสาทเมืองที ปราสาทยายเหงา ปราสาทบ้านช่างปี่ หมู่บ้านช้าง
ปราสาทภูมิโปน เขตอนุรักษ์พันธุ์ไม้สนสองใบ ตลาดการค้าช่องจอม ปราสาทบ้านไพล น้ำตกไตรคีรี
บ้านทำเครื่องเงิน พุทธอุทยานวัดเขาศาลา อ่างอำปึล ทะเลสาบทุ่งกุลา ท่าหาดยาว
เขื่อนห้วยขนาดมอญ จุดชมวิวช่องปลดต่าง ตลาดการค้าชายแดนไทย-กัมพูชา ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติ หมู่บ้านทอผ้าไหมยกทอง จันทร์โสมา
วัดถ้ำผาไทร หมู่บ้านหัตถกรรมเขวาสินรินทร์ ตลาดนัดผ้าไหม น้ำตกอลงกรณ์ เขื่อนตาเกาว์